Badania Profilaktyczne
Zapobieganie chorobom gruczołu piersiowego obejmuje samokontrolę, ultrasonografie i mammografię sutka. Każda kobieta po 20 roku życia powinna sama oglądać i badać swoje piersi raz w miesiącu po miesiączce, najlepiej podczas kąpieli, kiedy piersi są namoczone i namydlone. Każda zaobserwowana zmiana, guzek, zgrubienie, wciągnięcie brodawki powinno być sygnałem ostrzegawczym i wymaga konsultacji z lekarzem.
Ultrasonografia piersi może być wykonywana jeden raz w roku.
Mammografię wykonujemy po 35 roku życia, w przypadku stwierdzenia zmiany w badaniu palpacyjnym lub USG oraz w obciążonym wywiadzie rodzinnym. Profilaktyczne badanie mammograficzne należy wykonać co 2 lata u kobiet w wieku 40 - 50 lat, a jeden raz w roku po 50 roku życia.
Rezonans magnetyczny (MR) piersi jest bardzo dokładnym badaniem, ale z powody wysokich kosztów wykonywany jest w szczególnych przypadkach.
Badanie cytologiczne polega na pobraniu za pomocą szczoteczki rozmazu z szyjki macicy na szkiełko podstawowe. Po odpowiednim utrwaleniu i zabarwieniu rozmaz cytologiczny podlega ocenie mikroskopowej.
Celem badania jest ocena, czy złuszczające się komórki są prawidłowe, czy patologiczne - podejrzane o proces nowotworowy. Wynik badania podawany jest w oparciu o klasyfikację Papanicolau i system Bethesda.
Interpretacja tego podziału jest następująca:
- Grupa I w rozmazie stwierdza się prawidłowe komórki powierzchownych warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego szyjki macicy i komórki gruczołowe z kanału szyjki.
- Grupa II w rozmazie obok komórek stwierdzanych w grupie I-szej, widać liczne komórki zapalne oraz komórki pochodzące z procesów regeneracyjnych.
- Grupa III w rozmazie widoczne są komórki z cechami dyspazji (nieprawidłowe), które mogą być wynikiem stanu zapalnego ustępującego po leczeniu przeciw zapalnym lub krioterapii. Ta grupa pacjentek powinna podlegać badaniu kolposkopowemu.
- Grypa IV w rozmazie stwierdza się komórki o cechach raka płaskonabłonkowego przedinwazyjnego.
- Grupa V w rozmazie stwierdza się komórki nowotworowe odpowiadające rakowi naciekającemu szyjkę macicy.
Klasyfikacja nieprawidłowości komórek nabłonkowych w systemie Bethesda
Komórki nabłonka płaskiego:
- atypowe komórki nabłonka płaskiego (ASC)
- o nieokreślonym znaczeniu (ASC-US)
- zmiany śródnabłonkowe nabłonka płaskiego małego stopnia (LSIL), dużego (HSIL-ASC-H)
- zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV)
- śródnabłonkowa neoplazja (nowotworzenie) (CIN I)
- dyspazja średniego i dużego stopnia (CIN II i CIN III), rak płaskonabłonkowy.
Inne elementy znajdujące się w rozmazach cytologicznych pobranych z tarczy szyjki macicy:
- fizjologiczna flora pochwy - pałeczki kwasu mlekowego
- flora bakteryjna zewnątrzpochodna, najczęściej dostająca się do pochwy w czasie stosunku - dwoinki rzeżączki, haemophilus vaginalis, leptothrix, promieniowce
- pierwotniaki - rzęsistek pochwowy
- grzyby - candida albicans
- wirusy - Herpes simplex (HSV) wirus opryszczki,
- wirus Human Papilloma (HPV) wirus brodawki ludzkiej - typy onkogenne są przyczyną raka szyjki macicy, nie onkogenne powodują kłykciny sromu i pochwy.
- wirus cytomegalii (CMV) może być przyczyną poronienień
- chlamydie - powodujące zapalenie szyjki i błony śluzowej macicy, jajowodów prowadzących do niepłodności.
Wymazy Cytologiczne, Bakteriologia, Badanie Piersi